U samom srcu Zaječara nalazi se Narodni muzej u Zaječaru, jedna od najznačajnijih kulturnih institucija istočne Srbije. Osnovan 1951. godine, muzej je smešten u zgradi iz 1927. godine i kroz stalne postavke na dva sprata predstavlja arheologiju, istoriju, istoriju umetnosti, etnologiju i nematerijalno kulturno nasleđe regiona.
U okviru muzeja deluje i arheološko nalazište Felix Romulijana, carska palata rimskog imperatora Galerija, upisana 2007. godine na UNESCO Listu svetske kulturne baštine. Monumentalni ostaci, mozaici i skulpture svedoče o izuzetnom značaju ovog lokaliteta u okviru Rimskog carstva. Drugi značajni objekti u sastavu muzeja su Radul Begov konak (deo postavke etnološkog odeljenja i galerija) i Turska vodenica.
Muzej čuva oko 15.000 predmeta, od praistorije do savremenog doba, sa posebno vrednim zbirkama mozaika, skulptura i arhitektonske plastike sa Felix Romulijane. Arheološka, etnološka, istorijska i umetnička zbirka zajedno osvetljavaju višeslojnu prošlost i kulturni identitet istočne Srbije.
Narodni muzej u Zaječaru danas je i aktivan kulturni i obrazovni centar, koji kroz izložbe, radionice i savremene digitalne sadržaje doprinosi razvoju lokalne zajednice i kulturnog turizma.
Narodni muzej u Zaječaru predstavlja mesto susreta prošlosti i sadašnjosti, gde se bogato nasleđe istočne Srbije približava savremenom posetiocu na jasan, dostupan i autentičan način.
